Anasayfa » Arşiv » M. Kemal Atatürk
 
Mustafa Kemal Atatürk
M. Kemal Atatürk
19 Mayis 1881 - Ali Riza Efendi ile Zübeyde Hanim'in "MUSTAFA" adini verdikleri çocuklari, Selanik Kasimiye Mahallesi, Islahane Caddesi'ndeki evde, bugün müze olarak kullanilan iki katli pembe evde dünyaya geldi.

1888-1893 - Mustafa çok kisa bir süre Mahalle Okulu'nda okuduktan sonra, modern egitim yapan Semsi Efendi Ilkokulu'nu bitirdi. Babasi ölünce, annesiyle dayisinin çalistigi çiftlige gitti. Orada tarla bekledi, daha sonra annesiyle Selanik'te oturan teyzesinin yanina döndü. Burada kisa bir süre Mülkiye Hazirlik Okulu'na devam etti.


1893 - Küçük Mustafa, Selanik Askeri Okulu'na (rüstiye'ye) girdi. Sinifta ayni adi tasiyan Matematik Ögretmeni Mustafa, sinif birincisi olan küçük Mustafa'nin adini "Mustafa Kemal" olarak degistirdi.

1906 - Mustafa Kemal, Manastir Askeri Okulu'na (idadiye) girdi.

13 Mart 1899 - Mustafa Kemal, Istanbul'da Harp Okulu'na girdi.

10 Subat 1902 - Mustafa Kemal, Harp Okulu'ndan mezun oldu. Kurmay Okulu'nda ögrenci iken tarihsel konulara ilgi duydu. Bu siralarda kimi arkadaslariyla el yazisi bir dergi çikardi.

11 Ocak 1905 - Mustafa Kemal, Harp Akademisi'nden Kurmay Yüzbasi rütbesi ile mezun oldu. Merkezi Sam'da bulunan 5. ordu emrine verildi.

1906 - Mustafa Kemal, arkadaslariyla Sam'da "Vatan ve Hürriyet Cemiyeti'ni" kurdu.

1907 - Mustafa Kemal, gizlice Selânik'e giderek, bu cemiyetin orada bir subesini açti.

 

1909-1910


13 Nisan 1909 - Mustafa Kemal, Selanik'te bulundugu sirada, Istanbul'da, 31 Mart Olayi oldu. Mahmut Sevket Pasa komutasindaki Hareket Ordusu, Selanik'ten Istanbul'a yürümeye basladi. Mustafa Kemal, bu ordunun kurmaybaskani idi.


22 Eylül 1909 - Mustafa Kemal, Selanik'te toplanan Ittihat ve Terakki Kongresi'ne katildi. Burada yaptigi konusmada: "Devletin iç ve dis tehlikelere karsi koyabilmesi için güçlü bir orduya ve partiye ihtiyaci bulundugunu, fakat bunlarin ayn ayri çalismasi gerektigini" söyledi. Bu görüsünden dolayi ittihatçilarla arasi açildi.

 

1910-1911


1910 - Mustafa Kemal, Arnavutluk isyaninin bastirilmasinda kurmay baskani olarak görev yapti. Ayni yil içinde, Fransiz ordularinin manevralarini " izlemek üzere bir askerî heyetle Fransa'ya gitti.

13 Eylül 1911 - Mustafa Kemal, Istanbul'daki Genelkurmay Karargâhi'nda görevlendirildi.

5 Ekim 1911 - Mustafa Kemal, Tobruk'ta ve Derne'de italyanlara karsi savunma savaslarina katildi.

27 Kasim 1911 - Mustafa Kemal, Trablusgarp'ta bulundugu sirada
binbasiliga terfi etti.

 

1912-1913


9 Ocak 1912 - Mustafa Kemal, Trablus-Italyan-Osmanli Savasi'nda Tobruk saldirisini basariyla yürüttü.

8 Ekim 1912 - Mustafa Kemal, Balkan Savasi'nin çikmasi üzerine anavatana dönerek, Bolayir'da kurulan kolordunun harekât subesi müdürlgüne getirildi.

25 Kasim 1912 - Mustafa Kemal, Çanakkale Bogazi Kuvayi Birlikleri Harekât Subesi Müdürlügü'ne atandi.

1913 - Mustafa Kemal, Kolordu Kurmay Baskani olarak Edirne'nin kurtarilmasina katildi.

 

1914-1915


1 Mart 1914 - Mustafa Kemal, yarbayliga terfi etti.

2 Subat 1915 - Mustafa Kemal Eceabat (Maydos)'ta bulunan 19. Tümen Komutanligi'na atandi,

18 Mart 1915 - Ingiliz ve Fransizlarin büyük bir donanma ile Çanakkale Bogazi'ni zorlamalari üzerine. Mustafa Kemal, burada düsman birliklerini denize dökerek Çanakkale Deniz Zaferi'ni kazandi.

25 Nisan 1915 - Mustafa Kemal komutasindaki Türk birlikleri, Ariburnu'nda çikarma yapan ingiliz ve Anzaklar'in saldirilarini durdurdu.

1 Haziran 1915 - Mustafa Kemal, Albayliga terfi etti.

8/9 Agustos 1915 - Mustafa Kemal, Anafartalar Komutanligi'na atandi. 10 Agustos'ta düsmani yenilgiye ugratü.

17 Agustos 1915 - Mustafa Kemal, Kireçtepe Zaferi'ni
kazandi.

21 Agustos 1915 - Mustafa Kemal, ikinci Anafartalar Zaferi'ni kazandi.

19 Aralik 1915- Düsmanlar sayisiz ölü birakarak, bir daha dönmemek üzere gittiler.

 

1916-1917-1918


14 Ocak 1916 - Mustafa Kemal, Edirne'de bulunan 16.Kolordu Komutanligi'na atandi.

1 Nisan 1916 - Mustafa Kemal, Tuggenerallige terfi etti.

6/7 Agustos 1916 - Mustafa Kemal. 7. Ordu Komutani iken, 18 Martta 2. Ordu Komutanhgi'na getirildi.

5 Temmuz 1917 - Mustafa Kemal, 7. Ordu Komutanhgi'na atandi.

20 Eylül 1917 - Mustafa Kemal, 7. Ordu Komutani iken memleketin ve ordunun durumunu açiklayan tarihsel bir rapor hazirladi.

15 Aralik 1917 - Mustafa Kemal, Veliaht Vahdettin'le Almanya'ya gönderildi.

5 Ocak 1918 - Mustafa Kemal, Almanya'dan geri döndü.

16 Agustos 1918 - Mustafa Kemal, yeniden 7. Ordu Komutanhgi'na getirildi. Düsmana karsi Halep'in kuzeyinde bir savunma hatti kurdu.

26 Ekim 1918 - Halep yakinlarinda düsman saldirisini durdurdu.

31 Ekim 1918 - Mustafa Kemal, Limon Fon Sanders'ten Yildirim Ordulari Komutanhgi'ni teslim aldi.

13 Kasim 1918 - Mustafa Kemal, Istanbul'a döndü. 228

21 Kasim 1918 - Mustafa Kemal, Fethi Bey'le (Okyar) Istanbul'da Mimber Gazetesi'ni çikartti.

1919

20 Nisan 1919 - Mustafa Kemal, 9. Ordu Müfettisligi'ne atandi.

30 Nisan 1919 - Mustafa Kemal, 9. Ordu Müfettisi olarak Anadolu'ya tayin edildi.

15 Mayis 1919 - Mustafa Kemal, Vahdettin'le görüstü.

16 Mayis 1919 - Mustafa Kemal, Bandirma Vapuru'yla Istanbul'dan Samsun'a hareket etti.

19 Mayis 1919 - Mustafa Kemal, Sali günü sabah saat sekizde Samsun'a çikti.

28 Mayis 1919 - Mustafa Kemal Pasa, Havza'da yayinla digi genelge ile Kurtulus Savasi'm baslatti.

21/22 Haziran 1919 - Mustafa Kemal Pasa, Amasya'da millî mücadeleyi baslatan, "Amasya Genelgesi"ni yayinladi.

25 Haziran 1919 - Mustafa Kemal Pasa, Amasya'dan Sivas yoluyla Erzurum'a hareket etti.

3 Temmuz 1919 - Mustafa Kemal Pasa, "Dogu Illeri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" toplantisina katilmak üzere Erzurum'a geldi.

8 Temmuz 1919 - Mustafa Kemal Pasa, çok sevdigi askerlik mesleginden istifa etti. Türk ulusunun bir kisisi olarak vatani ve ulusu kurtarmak için çalis malara basladigini açikladi.

23 Temmuz 1919 - Mustafa Kemal Pasa, Erzurum Kongresi'nde, Temsil Heyeti Baskanligi'na seçildi. Bu toplantida, "Misak-i Millî Kararlari" kabul edildi.

4 Eylül 1919 - Mustafa Kemal Pasa, Sivas Kongresi Baskanligi'na seçildi.

11 Eylül 1919 - Mustafa Kemal, Anadolu ve Rumeli Müdaffa-i Hukuk Cemiyeti Temsil Heyeti Baskanligi'na seçildi.

12 Eylül 1919 - Mustafa Kemal, illere ve komutanliklara, Istanbul Hükümeti ile her türlü haberlesmenin kesildigini bildirdi.

20/22 Ekim 1919 - Mustafa Kemal Pasa'nin Amasya'da Istanbul Hükümeti temsilcileri ile görüstü ve Amasya Protokolü'nü imzaladi.

7 Kasim 1919 - Mustafa Kemal, Erzurum'dan milletvekili seçildi.

27 Aralik 1919 - Mustafa Kemal Pasa, Temsil Heyeti ile Sivas üzerinden Ankara'ya geldi.

28 Aralik 1919 - Mustafa Kemal Pasa'nin Ankara'lilarla yaptigi konusmada: "Vatani düsman istilâsindan mutlaka kurtaracagiz. Fakat vazifemiz bununla bitmeyecektir. Medenî milletler arasinda yerimizi alacagiz." diyordu.

 

1920-1921-1922


10 Ocak 1920 - "Hâkimiyet-i Milliye" Gazetesi Ankara'da kuruldu.

12 Ocak 1920 - Meclis-i Mebusan Istanbul'da toplandi.

28 Ocak 1920 - "Misak-i Millî", Meclis-i Mebusan'in Istanbul'da yaptigi gizli toplantida kabul edildi.

16 Mart 1920 - Mustafa Kemal Pasa, Istanbul'un Itilâf Devletleri tarafindan isgalini. Istanbul Hükümeti'ne ve bütün devletlere gönderdigi bir yazi ile protesto etti.

19 Mayis 1920 - Mustafa Kemal Pasa, Anadolu'ya geçen Osmanli milletvekillerine bir çagrida bulunarak, olaganüstü yetkilere sahip ve ulusun gerçek iradesini temsil edecek bir meclisin Ankara'da toplanmasini istedi.

23 Nisan 1920 - Mustafa Kemal Pasa, Ankara'da Haci Bayram Camii'nde kilinan Cuma namazindan sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açti.

24 Nisan 1920 - Mustafa Kemal Pasa, Türkiye Büyük Millet Meclisi Baskanligina seçildi.

11 Mayis 1920 - Mustafa Kemal Pasa, istanbul'da toplanan bir Divan-i Harp tarafindan idam cezasina varptinldi. Bu karar, 24 Nisan 1920 günü padisah tarafindan onaylandi.

10 Agustos 1920 - istanbul Hükümeti ile itilâf Devletleri arasinda, Türkiye'yi parçalayan ve bagimsizligimizi sona erdiren SEVR ANTLASMASI imzalandi.

13 Eylül 1920 - Halkçilik programi, Mustafa Kemal Pasa tarafindan TBMM'sinde okundu.

29 Eylül 1920 - TBMM'si kuvvetleri, Sarikamis'i düsman istilâsindan kurtardi.

30 Ekim 1920 - TBMM'si kuvvetleri, Kars'i düsman isgalinden kurtardi.

8/9 Aralik 1920 - Ali Fuat (Cebesoy) Pasa, Moskova Büyükelçiligine; Genelkurmay Baskani Ismet Bey (Inönü) de Bati Cephesi Komutanligi'na atandi.

2/3 Aralik 1920 - Türkiye-Ermenistan arasindaki siniri çizen belge, TBMM'si ile Rusya arasinda yapilan Gümrü Antlasmasiyla tespit edildi.

5 Aralik 1920 - Mustafa Kemal Pasa, istanbul'dan gelen Osmanli delgeleii ile (izzet ve Salih Pasalar) Bilecik Tren fstasyonu'nda görüstü.

25 Aralik 1920 - Mustafa Kemal Pasa; "Hiçbir kimse, hiçbir neden ve sebeple Ankara'daki Hükümet'in bilgisi olmadan kuvvet toplamaya yetkili degildir, "bildirisini yayinladi.

29 Aralik 1920 - Kuva-i Seyyare Komutani Çerkez Ethem ve arkadaslarinin ulusal otoriteye karsi olduklari anlasildi.

10 Ocak 1921 - Yunanlilarla yapilan Birinci inönü Savasi'nda, Mustafa Kemal Pasa, inönü'ye çektigi bir telgrafta: "... Bu basarinin kutsal topraklarimizi düsman istilâsindan tamamiyle kurtaracak olan kesin zafere bir hayirli baslangiç olmasini Allah'dan dilerim., "diyordu.

20 Ocak 1921 - Yeni Türk Devleti'nin ilk Anayasasi kabul edildi.

12 Mart 1921 - Mehmet Akif'in yazdigi Istiklâl Marsi, TBMM'si tarafindan millî mars olarak kabul edildi.

16 Mart 1921 - TBMM'si ile Rusya arasinda "Moskova Antlasmasi" imzalandi.

1Nisan 1921 - Yunanlilara karsi Ikinci Inönü Zaferi kazanildi. Mustafa Kemal Pasa, ismet Inönü'ye çektigi telgrafta: "Siz orada yalniz düsmani degil, ulusun makûs talihini de yendiniz." diyordu.

10 Mayis 1921 - Mustafa Kemal Pasa'nin önerisiyle, TBMM'sinde "Anadolu ve Rumeli Mûdafaa-i Hukuk Grubu" kuruldu; Mustafa Kemal, bu grubun
baskanligina seçildi.

21 Haziran 1921 - Mustafa Kemal Pasa. Fransiz elçisi F. Boullion ile Ankara'da görüstü.

5 Agustos 1921 - TBMM'si tarafindan-genis yetkilere dayali üç aylik süre ile Mustafa Kemal Pasa'ya Baskomutanlik yetkisi verildi. Bunun üzerine kürsüye gelen Baskomutan Gazi Mustafa Kemal, yaptigi konusmada söyle diyordu: "Efendiler., düsmani kesinlikle yenecegimize dair olan güvenim bir dakika olsun sarsilmamistir. Bu dakikada, bu gönül dolusu güvenimi, yüksek
heyetinize karsi, bütün millete karsi ve bütün âleme karsi ilân ederim".

23 Agustos 1921 - Bu tarihte 22 gün ve 22 gece süren Sakarya Meydan Savasi basladi. Baskomutan, or-duya yayinladigi bir emirde: "Müdafaa hatti yoktur; müdaffa sathi vardir. O satih bütün vatandir. Vatanin her karis topragi vatandasin kaniyla islanmadikça terk olunamaz." diyordu.

19 Eylül 1921 - Mustafa Kemal Pasa'ya TBMM tarafindan "Maresallik ve Gazi" unvani verlidi.

20 Ekim 1921 - Fransa Hükümeti'nin Ankara Hükümeti'ni tanimasi ve Fransa, Türkiye arasinda Ankara Antlasmasi'mn imzalanmasi.

5 Ocak 1922 - Fransizlarin çekilmesiyle Türk Ordusu'nun Adana'ya girisi.

26 Agustos 1922 - Mustafa Kemal Pasa, Büyük Taarruz'u, Kocatepe'den saat 05.30'da topçu atesiyle baslatti.

30 Agustos 1922 - Mustafa Kemal Pasa, Dumlupinar'da Yunan ordusunu kesin yenilgiye ugratti. Baskomutanlik Meydan Savasi'ni kazandi.

30/31 Agustos 1922 - Kütahya kurtuldu. Belediyeye Türk Bayragi çekildi.
1 Eylül 1922 - Mustafa Kemal Pasa'nin Baskomutanlik emri: "Ordular! Ilk hedefiniz Akdenizdir, ileri!"

2 Eylül 1922 - Yunan askeri birlikleri komutani General Trikopis ile Digenis esir alindi. Ertesi günü Mustafa Kemal'in huzuruna getirildiler.

9 Eylül 1922 - Türk ordusu Izmir'e girdi. Türk Bayragi Kadife Kale'ye çekildi.

10 Eylül 1922 - Baskomutan Gazi Mustafa Kemal Izmir'e geldi. Ayni gün Türk Ordusu, Bursa'yi düsmandan geri aldi.

3 Ekim 1922 - Mudanya Konferansi toplandi. Bu tarihte Bati Cephesi Komutani ismet Pasa, Ingiltere delegesi General Harrington, Fransiz delegesi General Charpy ile Italyan delegesi General Monbelli bir araya geldiler.

11 Ekim 1922 - Mudanya Ateskesi imza edildi.

1 Kasim 1922 - Mustafa Kemal'in emriyle, TBMM'si tarafindan saltanat kaldirildi.

17 Kasim 1922 - Vahdettin, Ingiliz savas gemisi Malaya ile Istanbul'dan ayrildi.

20 Kasim 1922 - Lozan'da baris görüsmelerinin baslamasi.

25 Kasim 1922 - Edirne'deki düsman yönetiminin TBMM'si Hükümetine geçmesi.

26 Kasim 1922 - Çanakkale'deki yönetimin TBMM'si Hükümeti'ne geçmesi.

2 Aralik 1922 - Anadolu'daki yenilgileri nedeniyle Yunan hükümet üyeleri ile Yunan ordulari baskomutani Hacianesti Atina'da idam edildi.

 

1923 - 1924


14 Ocak 1923 - Mustafa Kemal Pasa'nin annesi Zübeyde Hanim, Izmir'de öldü.

20 Ocak 1923 - Mustafa Kemal Pasa, Lâtife Hanim'la evlendi. 5 Agustos 1925 günü bosanarak ayrildilar.

4 Subat 1923 - Lozan Konferansi, önemli görüs ayriliklari nedeniyle kesildi.

17 Subat 1923 - Mustafa Kemal Pasa'mn emriyle Izmir'de ik kez "Türkiye Iktisat Kongresi" toplandi.

23 Nisan 1923 - 4 Subat'ta kesilen Lozan Konferansi'nin yeniden baslamasi.

24 Temmuz 1923 - Lozan Baris Antlasmasi imzalandi.

13 Ekim 1923 - Çikarilan bir yasayla Ankara, Hükümet merkezi yapildi.

29 Ekim 1923 - Anayasa degisikligi yapilarak Cumhuriyet ilân edildi. Gazi Mustafa Kemal, meclisin gizli oylamasinda, oybirligi ile Cumhurbaskanligina seçildi.

3 Mart 1924 - Egitimi birlestiren yasa kabul edildi. Halifelik kaldirildi. Osmanli hanedani Türkiye Cumhuriyeti sinirlari disina çikartildi.

20 Nisan 1924 - Yeni Anayasa (Teskilât-i Esasiye Kanunu) kabul edildi).

 

1925-1926


13 Subat 1925 - Dogu'da Seyh Sait isyani basladi. 13 Mayis 1925 tarihinde bu isyan kesin olarak bastirildi.

27 Agustos 1925 - Cumhurbaskani Gazi Mustafa Kemal, sapka ile inebolu Türk Ocagi'na geldi. Kastamonu gezisi boyunca giysi yeniligi hakkinda konferanslar verdi, toplantilar yapti.

2 Eylül 1925 - Tekke, zaviye ve türbeler kapatildi. Din görevlileri hakkinda giysi degisikligi ile ilgili kararname çikarildi.

25 Kasim 1925 - Sapka Kanunu onaylanarak yürürlüge girdi.

30 Kasim 1925 - Tekke, zaviye ve türbelerde çalisan kisilerin tüm unvanlari bir yasa çikartilarak yasaklandi.

26 Aralik 1925 - Bir yasa çikartilarak uluslararasi saat ve takvim kabul edildi.

17 Subat 1926 - Medenî Kanun kabul edildi. Türk kadini medenî haklara kavustu. Çok evlilik yasaklandi. Hukuk düzenimiz çagdaslastinldi.

20 Mayis 1926 - Ilkokul ögretmenleri hakkinda yasa çikartildi.

5 Haziran 1926 - Türkiye, ingiltere ve Irak arasinda, Türk-Irak sinirini belirten antlasma imzalandi.

15/6 Haziran 1926 - Gazi Mustafa Kemal Pasa'ya izmir'de suikast düzenlendi. Eylemi düzenleyenler yakalanarak idam edildi. Bu üzücü olaydan sonra Gazi Mustafa Kemal, Türk Ulusu'na yayinladigi bir duyuruda söyle diyordu: "Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak o lacaktir; fakat, Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktir".

3 Ekim 1926 - Cumhurbaskani Gazi Mustafa Kemal'in ilk heykeli, Istanbul Sarayburnu'na dikildi.

 

1927- 1928


15/20 Ekim 1927 - Cumhurbaskani Gazi Mustafa Kemal Büyük Söylev'ini okudu.

1Kasim 1927 - Gazi Mustafa Kemal Pasa, ikinci kez Cumhurbaskani seçildi.

4 Kasim 1927 - Cumhurbaskani Gazi Mustafa Kemal Pasa'nin ikinci heykeli, Ankara Etnografya Müzesi önüne dikildi.

28 Ekim 1927 - Türkiye'de ilk kez nüfus sayimi yapildi. O tarihteki nüfusumuzun 13 milyon 650.000 oldugu belirlendi.

10 Nisan 1928 - Anayasa degisikligi yapilarak Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Lâik bir devlet haline getirildi.

24 Mayis 1928 - Uluslararasi rakamlarin kullanilmasiyla ilgili yasa çikartildi.

28 Mayis 1928 - "Millet Mektepleri" açildi. Türk vatandasligi yasasi çikartildi.

1 Kasim 1928 - Yeni Türk Harfleri'nin kabul ve uygulanmasiyla ilgili yasa TBMM'si tarafindan onaylanarak yürürlüge girdi.

 

1929-1930-1931


5 Ocak 1929 - TBMM'sinden çikartilan bir yasa ile Anadolu-Bagdat, Mersin, Tarsus, Adana demir yollari ile Haydarpasa Limani satin alindi.

3 Nisan 1930 - Menemen'de Cumhuriyete karsi ayaklanma yapildi. Ögretmen yedeksubay Kubilây bu olayda sehit edildi.

12 Nisan 1931 - Atatürk'ün emriyle Türk Tarih Kurumu kuruldu.

15 Nisan 1931 - Gazi Mustafa Kemal, üçüncü kez Cumhurbaskani seçildi.

25 Ekim 1931 - Cumhurbaskani Gazi Mustafa Kemal, Balkan Konferansi'nin Ankara'da yapilan kapanis toplantisinda: "... Balkan milletleri kardestir... . Insanlari mesut edecegim diye onlari birbirine bogazlatmak insanlik disidir", diyordu.

 

1932- 1933


12 Temmuz 1932 - Cumhurbaskani Gazi Mustafa Kemal'in emriyle Türk Dil Kurumu kuruldu.

4 Ekim 1932 - Cumhurbaskani Gazi Mustafa Kemal, Diyarbakir gazetesi sahibine verdigi bir demeçte: "Diyarbakirli, Vanli, Erzurumlu, Trabzonlu, istanbullu, Trakyali, Makedonyali, hep bir irkin evlâtlari, hep ayni cevherin damarlaridir", diyordu.

26 Ekim 1933 - Türk kadinlarina köy ihtiyar heyetlerine seçilme ve seçme hakki tanindi.

29 Ekim 1933 - Cumhurbaskani Gazi Mustafa Kemal, Cumhuriyetin onuncu yil dönümü törenlerinde "ONUNCU YIL SÖYLEVl'ni okudu. Bu söylevinin bir
yerinde söyle diyordu:".. Türklügün unutulmus büyük medenî vasfi ve büyük medenî kabiliyeti bundan sonraki inkisafiyla, gelecegin yüksek medeniyet ufkundan yeni bir günes gibi dogacaktir.. Ne mutlu Türk'üm diyene!"

 

1934- 1935


21 Haziran 1934 - Soyadi Yasasi kabul edildi. Bütün Türk yurttaslarinin öz adindan baska bir soyadi tasimalari zorunlu hale getirildi.

24 Kasim 1934 - Gazi Mustafa Kemal'e, TBMM'sinin çikardigi bir yasa ile 'ATATÜRK' soyadi verildi.

3 Aralik 1934 - Hangi dinden olursa olsun, ülkemizde din adamlarinin mâbet ve âyinler disinda dinsel giysi kullanmalari yasaklandi.

5 Aralik 1934 - Anayasa degisikligi yapilarak, Türk kadinlarina milletvekili seçme ve seçilme hakki verildi.

14 Haziran 1935 - Dil ve Tarih Cografya Fakültesi'nin kurulus yasasi mecliste onaylanarak kabul edildi.

11 Aralik 1935 - Atatürk, Siyasal Bilgiler Fakültesi'nin kurulus yildönümü nedeniyle yapilan törene gönderdigi kutlama yazisinda söyle diyordu: "Yüksek Türk! Senin için yüksekligin hududu yoktur, iste parola budur!..."

 

1936- 1937


20 Temmuz 1936 - Montreux Bogazlar Sözlesmesi imzalandi. Bogazlar tamamiyle Türk egemenligine geçti. Türk askeri, "gayri askeri" adi verilen yerlere girdi.

9 Ekim 1936 -Türk Hükümeti, Fransiz Hükümeti'ne bir nota vererek Antakya ve Iskenderun sancagina bagimsizlik verilmesini istedi.

27 Ocak 1937 - Hatay'in Bagimsizligi, Milletler Cemiyeti tarafindan kabul edildi.

5 Subat 1937 - TBMM'sinin aldigi bir kararla, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasi'na: "Cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçilik, devletçilik, lâiklik, devrimcilik" ilkeleri kondu.

9 Haziran 1937 - Ankara Tip Fakültesi'nin kurulmasi için yasa çikartildi.

11 Haziran 1937 - Atatürk, Trabzon'dan, Cumhuriyet Hükümeti'ne, bütün çiftliklerini ve mallarini Türk Ulusuna bagisladigini bildirdi.

25 Ekim 1937 - Inönü Basbakanliktan çekildi. Basbakanliga Celâl Bayar atandi.

28/29 Ekim 1937 - Atatürk, son kez Ankara'da Cumhuriyet Bayrami törenlerine katildi.

 

1938


14 Ocak 1938 - Türkiye, Irak, Iran, Afganistan arasinda kurulan "Sâdâbat Pakti", TBMM'si tarafindan onaylandi.

19 Mayis 1938 - Atatürk, son kez 19 Mayis Gençlik ve Spor Bayrami gösterilerini izledi. Rahatsiz olmasina karsin Hatay sorunuyla ilgili güney gezisine çikti.

20 Mayis 1938 - Atatürk, Mersin'de askeri geçit törenini izledi.

24 Mayis 1938 - Atatürk, Adana'da askeri geçit törenini izledi.

3 Temmuz 1938 - Antakya'da Türk ve Fransiz askeri heyetleri arasinda, Hatay'la ilgili bir antlasma imzalandi.

4 Temmuz 1938 - Hatay bunalimi nedeniyle feshedilen Türk Fransiz Dostluk Anlasmasi Ankara'da yeniden imzalandi.

5 Temmuz 1938 - Türk askeri birlikleri, coskun sevgi gösterileri içinde Hatay ve Iskenderun'a girdi. Anlasmada öngörülen yerlerde göreve basladi.

2 Eylül 1938 - Hatay Millet Meclisi toplandi; Tayfun Sökmen'i Devlet Baskani seçti.

7 Eylül 1938 - Hatay Millet Meclisi Baskani A. Melek, Hükümet Programi'ni sunusunda söyle diyordu: ".. Programimizin ruhu ve esasi KEMALiZM rejimi ve bütün icabatidir.."

17 Ekim 1938 - Atatürk, yakalandigi hastaliktan kurtulamayarak ilk komaya girdi.

29 Ekim 1938 - Atatürk'ün bulunamadigi Cumhuriyet Bayrami büyük bir üzüntü içinde kutlandi. Cumhuriyetin 15. yil dönümü nedeniyle Atatürk'ün hasta yatagindan Türk Ordusu'na yayinladigi son bildiride söyle diyordu:
"... Zaferleri ve mazisi insanlik tarihi ile baslayan, her zaman zaferle beraber medeniyet isiklarini tasiyan Kahraman Türk Ordusu Türk vataninin ve Türklük dünyasinin san ve serefini, iç ve dis her türlü tehlikelere karsi korumaktan iba-ret olan görevini her an yapmaya hazir ve amade olduguna benim ve büyük milletimizin tam bir inan itimatliniz vardir".

8 Kasim 1938 - Atatürk'ün hastaliginin agirlastigini bildiren bir rapor yeniden yayinlandi.

10 Kasim 1938 - Saat dokuzu bes geçe, Türk Ulusu'nun yetistirdigi bu en büyük Türk, son nefesini vererek hayattan ayrildi.

21 Kasim 1938 - Atamizin tabutu, geçici olarak Etnografya Müzesi'ne kondu.

10 Kasim 1953 - Atamizin tabutu, yapilan büyük bir törenle bugünkü Anit-Kabre kaldirildi.